Een webportaal begint met een paar rubrieken en groeit uit tot honderden pagina’s. Nieuwe artikelen krijgen een plek naast adressen, diensten en oudere berichten. De beheerder kent de indeling, maar een nieuwe bezoeker weet nog niet welke woorden het portaal gebruikt. Een zoekopdracht naar een notaris kan daardoor stranden in een menu dat de beheerder juist heel logisch vindt.
Een nieuw onderdeel toevoegen is gemakkelijk. Een passende plek kiezen vraagt meer werk. Een bedrijfsvermelding, een nieuwsbericht en een verwijzing naar een dienst zoals 777 NL zijn verschillende soorten inhoud. Ze horen niet automatisch in dezelfde rubriek omdat ze op dezelfde dag zijn toegevoegd. De indeling moet aansluiten op wat een bezoeker zoekt.
Een categorie beschrijft de inhoud eronder
Een categorie met de naam Overig wordt al snel de verzamelplek voor alles waarvoor nog geen keuze is gemaakt. De naam helpt de bezoeker nauwelijks. Een beheerder kan beter eerst bekijken welke onderwerpen in die groep terugkeren. Tien pagina’s over lokale dienstverlening kunnen aanleiding geven tot een herkenbare hoofdrubriek met afzonderlijke onderwerpen.
De woorden van bezoekers verdienen daarbij voorrang op interne benamingen. Iemand zoekt een tandarts, een restaurant of een evenement. Een term die alleen binnen de redactie wordt gebruikt, vraagt extra uitleg voordat de bezoeker verder kan.
Een sitemap zoals die van Bussumstart laat zien hoeveel verschillende routes een lokaal portaal kan bevatten. De beheerder kan zo’n lijst gebruiken om dubbele categorieën en onduidelijke namen op te sporen. Twee rubrieken met bijna dezelfde inhoud leveren niet vanzelf meer keuze op. Ze kunnen de bezoeker juist laten twijfelen welke van de twee bedoeld is.
Een korte beschrijving onder een categorie kan de grens verduidelijken. Een rubriek met aankomende evenementen bevat dan bijeenkomsten die nog moeten plaatsvinden. Verslagen van afgelopen evenementen krijgen een andere plek. De naam, beschrijving en aanwezige pagina’s moeten dezelfde verwachting wekken.
Een pagina heeft een vaste plek en meerdere ingangen
Een artikel over een lokale markt kan relevant zijn voor evenementen, winkelen en een bepaalde buurt. Drie volledige kopieën van dat artikel maken het beheer onnodig lastig. Een aanpassing moet dan op meerdere plaatsen worden uitgevoerd. Eén vaste pagina kan vanuit verschillende rubrieken bereikbaar zijn.
Een label dat maar één keer wordt gebruikt, verdient een controle. Een lange verzameling losse labels levert veel dunne verzamelpagina’s op. Een bestaand label met dezelfde betekenis kan vaak opnieuw worden gebruikt. Een schrijfwijze met of zonder spatie moet bijvoorbeeld niet ongemerkt twee afzonderlijke onderwerpen creëren.
De bezoeker komt niet altijd via de homepage
Een gedeelde link kan rechtstreeks naar een oude pagina leiden. De bezoeker ziet dan geen introductie en heeft het hoofdmenu nog niet gebruikt. De paginatitel moet daarom zelfstandig duidelijk zijn. Een korte inleiding vertelt op welk onderwerp of welke plaats de informatie betrekking heeft.
Een kruimelpad kan de plaats binnen het portaal tonen.
De gebruiker kan daarmee terug naar een bovenliggende rubriek zonder eerst de homepage te zoeken. De namen in dat pad horen overeen te komen met de namen in het menu. Een rubriek die daar Diensten heet, moet onderweg niet zonder uitleg veranderen in Zakelijk.
De uitleg van W3C over menustructuur beschrijft ook het belang van herkenbare navigatie en een aanduiding van de huidige pagina. De technische opbouw helpt bezoekers die ondersteunende software gebruiken. Een menu kan er visueel duidelijk uitzien, terwijl de samenhang in de code ontbreekt. De vormgever en ontwikkelaar moeten daarom dezelfde indeling uitvoeren.
Zoeken helpt wanneer de indeling onbekend is
Een zoekveld is vooral waardevol voor bezoekers die niet weten in welke categorie een antwoord staat. De zoekfunctie moet naast titels ook relevante beschrijvingen kunnen doorzoeken. Een lijst met alleen onduidelijke paginanamen dwingt de bezoeker alsnog om ieder resultaat te openen.
Een resultaat kan een titel, een korte omschrijving en een herkenbaar inhoudstype tonen. De gebruiker ziet dan of het om een adres, een nieuwsbericht of een evenement gaat. Filters zijn zinvol wanneer ze aansluiten op het aanbod. Een datumfilter helpt bij evenementen, terwijl een plaatsfilter nuttig kan zijn bij een bedrijvengids.
De gekozen filters moeten zichtbaar blijven. Een bezoeker die geen resultaten krijgt, moet kunnen zien of een eerder gekozen plaats of datum de oorzaak is. Een knop om filters te wissen voorkomt dat iemand ieder veld afzonderlijk moet terugzetten.
Een zoekopdracht zonder resultaten levert ook informatie voor de beheerder op. De gezochte term kan ontbreken in een beschrijving of verwijzen naar inhoud die nog niet aanwezig is. De juiste reactie hangt daarvan af. Extra synoniemen helpen alleen wanneer de bijbehorende informatie daadwerkelijk op het portaal staat.
Een groter menu vraagt om duidelijke keuzes
Een nieuwe categorie hoeft niet automatisch in het hoofdmenu te verschijnen. Het hoofdmenu geeft toegang tot de belangrijkste delen van het portaal. Meer gespecialiseerde onderwerpen kunnen binnen die delen worden aangeboden. De gebruiker krijgt daarmee eerst een begrijpelijke keuze en daarna de passende vervolgroutes.
Een submenu moet ook met een toetsenbord en op een aanraakscherm te bedienen zijn. Een menu dat alleen opent wanneer een muis erboven hangt, bereikt niet iedere bezoeker. De open en gesloten toestand moeten herkenbaar zijn. De bediening moet bovendien voorspelbaar blijven wanneer de schermbreedte verandert.
Nieuwe inhoud krijgt een beheerafspraak
De beheerder controleert bij elke toevoeging of er al een passende pagina of categorie bestaat. Een nieuwe rubriek krijgt een naam, een korte beschrijving en een afspraak over welke inhoud eronder valt. Oude evenementen en gewijzigde bedrijfsgegevens krijgen een eigen controle, zodat bezoekers geen verouderde informatie voor actuele informatie aanzien.
Een maandelijkse steekproef kan beginnen met drie recente toevoegingen. Iemand die de pagina’s nog niet kent, zoekt ze op vanaf een willekeurige andere pagina. De beheerder noteert de gekozen route, onduidelijke woorden en doodlopende links. Die waarnemingen geven concrete aanwijzingen voor de volgende aanpassing van het portaal.